Ngày 23/10/2026, Tổ Khoa học xã hội – Trường THCS Mê Linh tổ chức chuyên đề “Hướng dẫn sử dụng một số ứng dụng AI trong dạy học môn Ngữ văn”, nhằm nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số cho đội ngũ giáo viên, góp phần đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Tham dự chuyên đề có thầy Phạm Minh Khải – Hiệu trưởng nhà trường; cô Trần Thị Kim Thư – Phó Hiệu trưởng; thầy Lê Hoàng Việt – phụ trách giáo vụ, cùng các thầy cô giáo trong Tổ Khoa học xã hội. Sự hiện diện của Ban Giám hiệu thể hiện sự quan tâm, chỉ đạo và khuyến khích của nhà trường đối với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động dạy học, đồng thời tạo động lực để giáo viên tích cực học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và đổi mới sáng tạo trong công tác chuyên môn.
Chuyên đề được thực hiện với sự phối hợp của hai cô giáo: cô Trần Thị Vân Anh – giáo viên Ngữ văn, phụ trách trình bày nội dung lý thuyết, giới thiệu những kiến thức cơ bản và định hướng ứng dụng AI trong dạy học; cô Nguyễn Lệ Giang phụ trách phần thực hành, trực tiếp hướng dẫn các thao tác sử dụng công cụ AI, giúp giáo viên từng bước tiếp cận, khai thác và xây dựng những sản phẩm học liệu thiết thực phục vụ hoạt động giảng dạy.
Các thầy cô giáo tham dự buổi sinh hoạt chuyên môn của Tổ Khoa học xã hội tại Trường THCS Mê Linh.
Từ nhận thức về AI đến những ứng dụng thiết thực trong dạy học Ngữ văn
Mở đầu chuyên đề, cô giáo Trần Thị Vân Anh đã chia sẻ về vai trò, tiềm năng và những lợi ích của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, đặc biệt là khả năng hỗ trợ giáo viên thiết kế kế hoạch bài dạy, xây dựng học liệu số, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động học tập và khơi gợi hứng thú cho học sinh.
Cô giáo Trần Thị Vân Anh trình bày nội dung chuyên đề môn Ngữ văn.
Thông qua các ví dụ gắn với chương trình Ngữ văn THCS, các thầy cô được tiếp cận với năm công cụ AI tiêu biểu:
- ChatGPT: Hỗ trợ xây dựng kế hoạch bài dạy, thiết kế câu hỏi đọc hiểu, phiếu học tập và các hoạt động dạy học sáng tạo.
- Suno AI: Tạo những ca khúc lấy cảm hứng từ tác phẩm văn học, góp phần khơi gợi cảm xúc và giúp học sinh tiếp cận văn chương qua âm nhạc.
- NotebookLM: Hỗ trợ khai thác tài liệu, hệ thống hóa kiến thức và thiết kế bài trình chiếu trực quan, sinh động.
- Veo 3: Hỗ trợ tạo video minh họa, tái hiện bối cảnh, nhân vật và xây dựng các tình huống học tập hấp dẫn.
- Gemini: Hỗ trợ xây dựng sơ đồ tư duy, khái quát kiến thức trọng tâm và phát triển khả năng ghi nhớ, tư duy hệ thống của học sinh.
Điểm nổi bật và cũng là giá trị thiết thực nhất của chuyên đề chính là hoạt động thực hành trực tiếp theo tinh thần “cầm tay chỉ việc”, do cô giáo Nguyễn Lệ Giang hướng dẫn.
Với quan điểm học đi đôi với hành, chuyên đề không chỉ giúp giáo viên biết đến các công cụ AI mà quan trọng hơn là biết cách sử dụng, biết cách khai thác và có thể áp dụng ngay vào công việc giảng dạy hằng ngày.
Tại phần thực hành, cô giáo Nguyễn Lệ Giang trực tiếp thao tác, hướng dẫn từng bước từ cách tiếp cận công cụ, xây dựng câu lệnh (prompt), lựa chọn nội dung phù hợp đến cách kiểm tra, điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm. Những thao tác tưởng chừng phức tạp được cụ thể hóa bằng các ví dụ gần gũi, giúp giáo viên dễ quan sát, dễ tiếp cận và tự tin hơn khi thực hiện.
Đặc biệt, hoạt động hướng dẫn chú trọng vào những sản phẩm có khả năng ứng dụng ngay trong tiết học như kế hoạch bài dạy, bài trình chiếu, sơ đồ tư duy, âm nhạc và video minh họa tác phẩm văn học. Qua đó, giáo viên không chỉ được mở rộng kiến thức công nghệ mà còn có thêm ý tưởng tổ chức các hoạt động học tập sinh động, phát huy tính chủ động và sáng tạo của học sinh.
Từ “nghe giới thiệu” đến “trực tiếp thực hiện”, từ “biết công cụ” đến “làm chủ công cụ” chính là sự chuyển biến mà chuyên đề hướng tới. Hoạt động thực hành góp phần rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, giúp giáo viên nhận thấy AI có thể trở thành người trợ lý hữu ích trong công việc chuyên môn.
Giá trị của chuyên đề vì thế không chỉ nằm ở số lượng công cụ được giới thiệu, mà còn ở khả năng khơi dậy tinh thần tự học, sự mạnh dạn đổi mới và ý thức chia sẻ kinh nghiệm trong đội ngũ giáo viên.
Ứng dụng công nghệ nhưng không đánh mất giá trị cốt lõi của môn Ngữ văn
Bên cạnh những cơ hội mà trí tuệ nhân tạo mang lại, chuyên đề cũng đặt ra vấn đề quan trọng: Làm thế nào để ứng dụng AI hiệu quả mà không làm mất đi chiều sâu cảm xúc và tính nhân văn của môn Ngữ văn?
Trong quá trình khai thác AI, giáo viên cần chủ động kiểm chứng thông tin, lựa chọn học liệu phù hợp, tôn trọng bản quyền và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Các sản phẩm do AI tạo ra phải được thẩm định, điều chỉnh theo mục tiêu bài học và đặc điểm của học sinh.
Đặc biệt, AI có thể hỗ trợ tạo nên những hình ảnh đẹp, âm thanh hấp dẫn hay những bài trình chiếu sinh động, nhưng không thể thay thế sự cảm thụ văn chương, tư duy độc lập và những rung động chân thành của con người. Chính sự dẫn dắt, tâm huyết, sáng tạo và khả năng truyền cảm hứng của người giáo viên mới là yếu tố quyết định chất lượng của mỗi tiết học.
Lan tỏa tinh thần đổi mới, sáng tạo và học hỏi trong nhà trường
Trong phần trao đổi, thảo luận, các thầy cô cùng chia sẻ những suy nghĩ về cơ hội, thách thức và giải pháp ứng dụng AI trong dạy học. Những nội dung được trình bày và thực hành tại chuyên đề đã gợi mở nhiều hướng tiếp cận mới, tạo động lực để giáo viên tiếp tục tìm tòi, trải nghiệm và vận dụng công nghệ vào thực tiễn.
Thầy Phạm Minh Khải – Hiệu trưởng Trường THCS Mê Linh, phát biểu nhận xét, góp ý và định hướng việc ứng dụng AI trong dạy học.
Chuyên đề “Hướng dẫn sử dụng một số ứng dụng AI trong dạy học môn Ngữ văn” là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa thiết thực của Tổ Khoa học xã hội – Trường THCS Mê Linh, thể hiện tinh thần đổi mới, sự chủ động thích ứng với chuyển đổi số và trách nhiệm nâng cao chất lượng giáo dục của đội ngũ nhà giáo.
Đặc biệt, sự kết hợp giữa phần chia sẻ lý thuyết của cô giáo Trần Thị Vân Anh và hoạt động thực hành, hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Nguyễn Lệ Giang đã góp phần tạo nên một chuyên đề gần gũi, dễ tiếp cận, có tính ứng dụng cao.
Từ những trải nghiệm tại buổi sinh hoạt chuyên môn, mỗi giáo viên có thêm kiến thức, kỹ năng và sự tự tin để từng bước đưa AI vào bài giảng, góp phần xây dựng những giờ học Ngữ văn hấp dẫn, sáng tạo, hiện đại nhưng vẫn giàu cảm xúc và giá trị nhân văn.
Bởi công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi phục vụ con người. AI có thể giúp người thầy mở rộng khả năng sáng tạo, nhưng chính tình yêu nghề, sự tận tâm và trái tim của người thầy mới là điều thắp sáng niềm yêu thích văn chương trong mỗi học sinh.